RAIS SAMIA AANGAZIA UPATIKANAJI RAHISI NA NAFUU WA NISHATI SAFI YA KUPIKIA BARANI AFRIKA


 

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, amesema mafanikio ya utekelezaji wa ajenda ya nishati safi ya kupikia barani Afrika yanapaswa kupimwa kwa idadi ya kaya zinazoweza kuipata na kumudu gharama zake.

Rais Dkt. Samia amesema hayo leo, tarehe 12 Novemba, 2026, katika Kikao cha Ngazi ya Juu cha Viongozi kuhusu Nishati Safi ya Kupikia Barani Afrika, kilichofanyika pembezoni mwa Mkutano wa 31 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (COP31), jijini Antalya, Uturuki.

Amesema utekelezaji wa ahadi zilizotolewa katika Mkutano wa Nishati Safi ya Kupikia uliofanyika Paris mwaka 2024 umeanza kuleta matokeo, akisisitiza umuhimu wa kuongeza kasi ili nishati safi ya kupikia izifikie kaya nyingi zaidi.

Akiwasilisha hatua za Tanzania, Rais Dkt. Samia amesema upatikanaji wa nishati safi ya kupikia nchini umeongezeka kutoka asilimia 16 mwaka 2022 hadi asilimia 28.6 kufikia mwezi Machi 2026, ukitarajiwa kufikia asilimia 35 ifikapo mwezi Desemba mwaka huu.

Ameeleza kuwa ongezeko hilo limechangiwa na upanuzi wa huduma za umeme vijijini, ruzuku kwa vifaa vya gesi, na unafuu wa kodi kwa teknolojia za kupikia. Hadi kufikia mwezi Machi, 2026, amesema Rais Dkt. Samia, Serikali ilifanikisha usambazaji wa mitungi ya gesi zaidi ya 346,000 kwa ruzuku, majiko banifu zaidi ya 49,000 na majiko janja ya umeme (induction cookers) zaidi ya 7,000.

Rais Dkt. Samia amesema Mkakati wa Taifa wa Nishati Safi ya Kupikia (2024–2034) unalenga kufikisha matumizi ya nishati hiyo kwa asilimia 80 ya Watanzania ifikapo mwaka 2034.

Akirejea matokeo ya programu ya CookFund, Rais Dkt. Samia amesema programu hiyo imewezesha matumizi ya nishati safi ya kupikia kwa kaya zaidi ya 413,000 zenye takribani watu milioni 1.94 nchini.

Ameongeza kuwa programu hiyo imesaidia mamia ya biashara za ndani na taasisi 45 za umma, zikiwemo shule, na kunufaisha wanafunzi zaidi ya 62,000 nchini.

“Nishati safi ya kupikia ni uwekezaji katika maendeleo ya watu, uwezeshaji wa wanawake, fursa za kiuchumi na uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi,”amesema Rais Dkt. Samia.




Makamu wa Rais wa Uturuki, Mhe. Cevdet Yılmaz, amesema jitihada za kuongeza upatikanaji wa nishati safi ya kupikia barani Afrika zinahitaji ushirikiano kati ya Serikali, taasisi za fedha na sekta binafsi.

“Ni muhimu kupata fedha za kutekeleza mipango hiyo. Ni muhimu pia kuhakikisha fedha hizo zinawafikia watu wanaozihitaji na kuleta matokeo yanayoonekana,” amesema.

Aidha, ameishukuru Tanzania, hususan Rais Dkt. Samia, kwa kuendeleza ushirikiano na wadau wa kimataifa kuhusu ajenda hiyo, akieleza matumaini kuwa kikao hicho kitasaidia kuharakisha utekelezaji kwa kuzingatia vipaumbele vya nchi za Afrika.

Akiongoza majadiliano hayo, Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Kimataifa la Nishati (IEA), Dkt. Fatih Birol, amepongeza hatua za Tanzania na mchango wa Rais Dkt. Samia katika kuendeleza ajenda ya nishati safi ya kupikia barani Afrika.

Dkt. Birol amesema takribani dola za Marekani milioni 740 kati ya dola bilioni 2.2 zilizoahidiwa katika mkutano wa Paris tayari zimekwishaelekezwa katika miradi ya nishati safi ya kupikia barani Afrika.

Katika hatua nyingine, Dkt. Birol amepongeza jitihada za Rais Dkt. Samia kama kinara wa nishati safi ya kupikia barani Afrika, akitaja mchango wake katika kutetea haki za wanawake, miongoni mwa vipaumbele vya ajenda hiyo.

“Nilikutana na Mheshimiwa Rais (Samia) miaka kadhaa iliyopita. Wakati huo, alikuwa akiongoza kikao kuhusu nishati safi ya kupikia na usawa wa jinsia katika ajenda hiyo” amesema Dkt. Birol.



Kikao cha Ngazi ya Juu cha Viongozi kuhusu Nishati Safi ya Kupikia Barani Afrika kimefanyika pembezoni mwa COP31, kikihusisha mjadala wa viongozi na wadau wa namna ya kupanua matumizi ya nishati safi ya kupikia katika kaya, shule na hospitali, na kusaidia biashara zinazoongozwa na wanawake kupata ufadhili na masoko.

No comments