Zungu Awashauri Wajumbe wa IPU Kuimarisha Usalama na Bajeti za Afya ya Mama na Mtoto

Spika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mussa Azzan Zungu, amewashauri wajumbe wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU) kuimarisha usimamizi wa bajeti na utekelezaji wa sera za afya ili kupunguza vifo vya wajawazito na watoto wachanga. 

Ushauri huo umetolewa Oktoba 8, 2026, wakati akifungua mdahalo maalum kuhusu afya ya mama na mtoto ulioandaliwa na Serikali ya Tanzania kwa ajili ya wajumbe wa Mkutano wa 153 wa IPU unaoendelea katika Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Arusha (AICC). 

Akihutubia viongozi hao, Zungu amefafanua kuwa mabunge yana wajibu mkubwa wa kutunga sheria, kutenga rasilimali za kutosha, na kusimamia matumizi yake ili fedha na huduma ziwafikie wananchi wanaozihitaji zaidi katika jamii.

Katika mfululizo wa hotuba yake, Spika Zungu alisisitiza kuwa afya na ustawi wa wanawake, watoto na vijana ni nguzo kuu ya maendeleo endelevu ya taifa lolote lile duniani. 

Alibainisha kuwa ni lazima viongozi na wadau wa kimataifa waweke mikakati dhabiti ya kuboresha huduma za uzazi, lishe, na ustawi wa vijana, huku hatua za kisiasa zikielekezwa katika kuondoa vikwazo vyote vinavyowazuia wananchi kupata huduma hizo kwa wakati. 

Aliongeza kuwa kipaumbele kinapaswa kuwekwa kwenye upatikanaji sawa wa huduma za afya kwa makundi haya maalum bila ubaguzi wowote ili kulinda nguvu kazi ya baadaye.

Naye Mshauri wa Rais anayeshughulikia masuala ya afya, ustawi wa jamii, wanawake na watoto, Ummy Mwalimu, ambaye alishiriki katika mdahalo huo, alieleza kuwa ingawa nchi za Afrika zimepiga hatua kubwa katika kupunguza vifo vya kina mama, bado kasi hiyo haitoshi ukilinganisha na mahitaji yaliyopo. 

Ummy alifafanua kuwa vifo vya kina mama katika nchi wanachama wa Umoja wa Afrika vilipungua kwa asilimia 42 kati ya mwaka 2000 na 2023, lakini takwimu zinaonyesha kuwa bara hili bado linachangia takribani asilimia 70 ya vifo vyote vya wajawazito duniani. 

Alionya kwa msisitizo kuwa kwa mwendo wa sasa wa upunguzaji, Afrika inaweza kufikia lengo la kuwa na vifo 70 kwa kila vizazi hai 100,000 karibu na mwaka 2050, jambo linaloitaka jamii ya kimataifa kuongeza kasi ya uwajibikaji.

Kilele cha majadiliano hayo kiliwahusisha washiriki mbalimbali waliojadili kwa kina umuhimu wa kuongeza upatikanaji wa huduma za afya ya uzazi na chanjo kwa watoto wadogo. 

Washiriki waliafikiana kuwa changamoto zilizopo zinaweza kutatuliwa iwapo ahadi za kisiasa zitageuzwa kuwa sheria madhubuti, bajeti zilizoshiba, na usimamizi wa karibu unaohakikisha huduma zinawafikia wananchi moja kwa moja katika ngazi zote za jamii.