Jaji Julie Manning: Jaji wa Kwanza Mwanamke Tanzania afariki dunia, Rais Samia atuma salamu za rambirambi

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, ametuma salamu za rambirambi kwa Jaji Mkuu wa Tanzania, Mhe. Jaji George Mcheche Masaju, kufuatia kifo cha Jaji Mstaafu wa Mahakama Kuu, Mhe. Julie Manning, kilichotokea leo Machi 20, 2026. 

Kwa mujibu wa taarifa kutoka Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS), Jaji Manning amefariki dunia akiwa na umri wa miaka 87 katika kituo cha afya cha Hitech Sai kilichopo Upanga, jijini Dar es Salaam, alipokuwa akipatiwa matibabu. Msiba huu umewagusa wengi, huku familia ikiwa inapokea waombolezaji nyumbani kwake Oyster Bay, Kinondoni, wakati taratibu za mazishi zikiendelea.

Katika salamu zake kwa taifa, Rais Samia ameeleza kuwa Tanzania imepoteza kiongozi shupavu na mzalendo aliyetoa mchango usiopimika katika kuimarisha misingi ya haki, usawa, na uadilifu nchini. 

Jaji Manning atakumbukwa kama kinara na mwanamke shujaa aliyefungua milango kwa wanawake wengi nchini kushiriki na kupiga hatua katika taaluma ya sheria. Rais amesisitiza kuwa marehemu alivunja vizuizi vya kijinsia vilivyokuwepo na kuweka mfano wa kuigwa katika uongozi wa juu wa mhimili wa mahakama, akiacha urithi wa mfano bora kwa vizazi vya sasa na vijavyo.

Historia ya maisha ya Jaji Manning ni kielelezo cha mapinduzi katika taaluma ya sheria nchini, akianzia masomo yake katika shule ya wasichana ya Tabora kabla ya kuandika historia mwaka 1961 kwa kujiunga na Kitivo cha Sheria cha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

Katika kundi hilo la kwanza la wanafunzi 13 wa sheria katika kanda hii, Manning alikuwa mwanamke pekee, jambo lililomfanya kuwa mwanamke wa kwanza kutoka Tanganyika na Afrika Mashariki kusomea sheria. Mwaka 1963, alihitimu na kuwa mwanamke wa kwanza kupata shahada ya sheria, kisha kujiunga na Ofisi ya Mwanasheria Mkuu kama mwandishi wa sheria (legislative drafter), akiwa mwanamke wa kwanza pia kushika nafasi hiyo.

Hatua kubwa zaidi ya kijasiri ilitokea mwaka 1973 wakati Rais wa Awamu ya Kwanza, Hayati Mwalimu Julius Nyerere, alipomteua kuwa Jaji wa Mahakama Kuu, na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza nchini na katika ukanda wa Afrika Mashariki kushika wadhifa huo. 

Mbali na utumishi wake mahakamani, Jaji Manning alitumikia taifa katika nyanja mbalimbali za uongozi ikiwemo kuteuliwa kuwa Mbunge mwaka 1975 na baadaye kuhudumu kama Waziri wa Sheria hadi mwaka 1983. Alikuwa miongoni mwa wanawake wa kwanza nchini kushika nafasi ya uwaziri kamili, akicheza nafasi kubwa katika kuimarisha utawala wa sheria wakati wa miaka ya mwanzo ya ujenzi wa taifa.

Uchapakazi wake uliendelea kudhihirika kupitia nyadhifa mbalimbali alizoshika baada ya hapo, ikiwemo kuwa kamishna katika Tume ya Taifa ya Uchaguzi (NEC) na mwanachama wa Tume ya Marekebisho ya Sheria. 

Kutokana na mchango wake uliotukuka, mwaka 2011 alitunukiwa nishani ya kitaifa na Rais Mstaafu Jakaya Kikwete. Kifo chake kimeleta simanzi kubwa kwa wataalamu wa sheria, ambapo aliyekuwa Mwanasheria Mkuu Andrew Chenge amemwelezea kama mtaalamu aliyebobea na mtumishi wa umma aliyejitolea, huku mwanaharakati Dr. Ananilea Nkya na Mkurugenzi wa LHRC, Dr. Anna Henga, wakimtaja kama mlinzi wa haki asiyebagua na kioo cha uadilifu kwa wanawake.

Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ameiombea familia ya marehemu ipate moyo wa subira na ustahimilivu katika kipindi hiki kigumu cha majonzi, huku akiiombea roho ya Jaji Julie Manning ipumzike mahali pema peponi. 

Ni wazi kuwa safari yake imehitimishwa kwa heshima, akiacha alama isiyofutika kama mwanamke aliyethubutu na kufanikiwa kuitetemesha dunia ya sheria na uongozi barani Afrika, akiwa mfano wa weledi, uaminifu, na uzalendo wa kweli.