SAMIA, MUSEVENI WAFUNGUA UKURASA MPYA WA UCHUMI

• Waapa kuondoa vikwazo vya kibiashara, kukuza soko la EAC

• Bomba la mafuta kuanza safari Julai 2026, SGR kuunganisha mataifa

• Uganda yaipisha Tanzania kiti cha Umoja wa Mataifa (UN)

TANZANIA na Uganda zimeingia katika awamu mpya ya ushirikiano wa kimkakati baada ya viongozi wa mataifa hayo mawili kuafikiana kuondoa vikwazo vya kibiashara na kuharakisha miradi mikubwa ya miundombinu inayolenga kuunganisha mataifa hayo kiuchumi.

Makubaliano hayo yamefikiwa jana jijini Dar es Salaam katika mazungumzo ya faragha kati ya Rais Samia Suluhu Hassan na mgeni wake, Rais Yoweri Museveni wa Uganda, aliyekuwa nchini kwa ziara ya kikazi ya siku moja.

Vita Dhidi ya Vikwazo vya Biashara

Akizungumza na waandishi wa habari mara baada ya mazungumzo hayo Ikulu, Rais Samia alisema ili nchi za Afrika Mashariki (EAC) zistawi, ni lazima watendaji waondoe vikwazo vya kodi na vile visivyo vya kodi ambavyo vimekuwa vikirudisha nyuma kasi ya biashara.

"Tumekubaliana kuwa vikwazo vinavyowekwa na watendaji katika maeneo mbalimbali viondolewe ili kutengeneza soko imara la Afrika Mashariki. Mzee (Museveni) amesisitiza kuwa tunazalisha bidhaa kwa ziada, lakini tunakosa soko la ndani kwa sababu ya vikwazo hivi," alisema Rais Samia.

Bomba la Mafuta na Gesi

Kuhusu miradi ya nishati, Rais Samia alibainisha kuwa mradi wa bomba la mafuta kutoka Hoima (Uganda) hadi Chongoleani (Tanga) unaendelea vyema, ambapo ifikapo Julai 2026, meli ya kwanza inatarajiwa kuanza kusafirisha mafuta ghafi kwenda soko la dunia.

Aidha, alitaja mipango ya ujenzi wa mabomba mengine mawili:

Bomba la Gesi: Litakalotoa nishati nchini Tanzania kuelekea Uganda.
Bomba la Mafuta Safi: Kutoka Uganda kuja Tanzania kwa ajili ya soko la ndani na nje.

Mapinduzi ya SGR na Bandari

Katika hatua nyingine, Rais Samia alifafanua kuwa Uganda itaanza kutumia kwa kiwango kikubwa Bandari za Dar es Salaam na Tanga kupitia Reli ya Kisasa (SGR). Alieleza kuwa Uganda imepanga kuunganisha reli hiyo kuanzia Lusahunga hadi Murongo nchini Uganda ili kurahisisha usafirishaji wa mizigo kupitia Ziwa Victoria.

Kwa upande wake, Rais Museveni aliipongeza Tanzania kwa hatua kubwa ya kuanza kutengeneza vifaa vya treni ya kisasa nchini, akiahidi kuwa Uganda itakuwa soko kuu la vifaa hivyo.

Ushirikiano wa Kimataifa

Katika kile kinachoonekana kama undugu wa dhati, Rais Museveni amekubali kumuondoa mgombea wa Uganda katika kiti cha Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa (UN) na kumpisha mgombea wa Tanzania. Nayo Tanzania imeahidi kuunga mkono Uganda katika kiti kama hicho ndani ya Umoja wa Afrika (AU).

Kauli ya Museveni

Rais Museveni alisisitiza kuwa ukombozi wa kisiasa uliopatikana lazima uendane na ukombozi wa kiuchumi. "Baada ya uhuru, jukumu letu kubwa ni kuwawezesha wananchi kuzalisha mali na kupanua masoko. Hatuwezi kuendelea ikiwa tunazalisha lakini hatuna mahali pa kuuzia," alisema kiongozi huyo mkongwe.

Pia, Rais Samia aliahidi kuunga mkono juhudi za Rais Museveni katika kuleta amani na mshikamano katika ukanda wa Maziwa Makuu, akisisitiza kuwa utulivu ndio msingi wa maendeleo ya kiuchumi.