DKT. NDOMBA: CHOCHEENI MABADILIKO, LINDENI MISINGI YA UTAMADUNI

MSOMI na mtaalamu wa historia, Dkt. Hubert Ndomba, ametoa mwito kwa jamii kuwa na umakini wa hali ya juu katika kupokea mabadiliko yanayoletwa na wakati, akisisitiza kuwa ni lazima kuchuja na kuchagua yale tu yanayoendana na tamaduni pamoja na malengo ya maendeleo ya nchi.

Dkt. Ndomba ameeleza kuwa ingawa maendeleo ya teknolojia yamerahisisha nyanja za usafiri, mawasiliano, na uchumi, si kila mabadiliko yanayokuja na kasi ya utandawazi yanafaa kupewa nafasi katika jamii ya Kitanzania. Ameonya kuwa baadhi ya mabadiliko hayo yanatishia kubomoa muundo wa familia na misingi ya kitamaduni iliyojengwa kwa maelfu ya miaka.

Akifafanua kuhusu maendeleo ya teknolojia, Dkt. Ndomba amesema kuwa matumizi ya mitandao ya kijamii na simu janja yamerahisisha upatikanaji wa maarifa, lakini yameleta changamoto ya mmomonyoko wa maadili. Amtolea mfano mabadiliko ya lugha na mavazi, ambapo baadhi ya vijana wameacha kutumia lugha adhimu ya Kiswahili na badala yake kuiga tamaduni za nje zinazokinzana na heshima ya Mwafrika.

"Tunapaswa kutumia teknolojia kuboresha mifumo yetu ya kilimo na biashara, kwa mfano kutumia programu za simu kuuza mazao yetu kidijitali, lakini tusiitumie teknolojia hiyo hiyo kuvunja heshima ya wazee wetu au kudharau asili yetu. Maendeleo ya kweli ni yale yanayomfanya binadamu kuwa bora bila kumpotezea utambulisho wake," amesema Dkt. Ndomba.

Kwa mujibu wa mtaalamu huyo, siri ya maendeleo endelevu duniani ipo katika uwiano sahihi kati ya ubunifu wa kisasa na misingi ya asili. Amesisitiza kuwa mataifa makubwa yaliyopiga hatua, kama vile Japan na China, yamefanikiwa kwa sababu yalikumbatia teknolojia ya hali ya juu huku yakibaki na misingi yao imara ya lugha, chakula, na nidhamu ya kijamii.

Dkt. Ndomba ametoa mfano mwingine wa nyanja ya uchumi, akisema kuwa jamii inaweza kupokea mifumo mipya ya kibenki na biashara za kimataifa, lakini isisahau mifumo ya kusaidiana na ushirikiano wa kijamii (Ubuntu) ambao ndio umekuwa nguzo ya Watanzania katika kipindi cha shida na raha.

Katika kuelekea dunia ya kidijitali, mtaalamu huyo ameshauri wazazi na walezi kuwa mstari wa mbele kuwafundisha watoto wao historia ya nchi na umuhimu wa utamaduni. Amesema mabadiliko ni kama upepo; yasipodhibitiwa yanaweza kuezua paa la nyumba yetu ya utamaduni, lakini yakielekezwa vizuri yanaweza kuleta baridi na neema ya maendeleo.

Amehitimisha kwa kusema kuwa jamii inapaswa kuendana na kasi ya dunia bila kupoteza utambulisho wake wa kipekee. Amesema kuwa "maendeleo yasiyo na mizizi ya utamaduni ni sawa na mti usio na mizizi imara, ambao huanguka pindi dhoruba ndogo inapopita."